Toelichting op de veranderingen in de Wet Deregulering Arbeid (Wet DBA)

De verandering

De Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) is niet meer geldig per 1 mei 2016. Hiervoor komt de recent aangenomen Wet Deregulering Beoordelen Arbeidsverhoudingen (Wet DBA) in de plaats.

Waarom wordt de VAR afgeschaft?

Op deze wijze elimineert het kabinet het misbruik en de ontstane schijnzelfstandigheid ten gevolge van de vrijwarende werking van de VAR. Schijnzelfstandigheid betreft de zelfstandigen welke gedwongen zijn/worden door marktomstandigheden en door opdrachtgevers om als zelfstandige met een VAR de werkzaamheden voort te zetten welke zij als werknemer uitvoerden. Dit geschiedt in diverse sectoren, al dan niet gestimuleerd in/tijdens de financiële crisis die startte in 2008.

Beoordeling en gevolg

Het werken als zelfstandige is overigens per 1 mei 2016 nog steeds mogelijk. Echter door het afschaffen van de VAR ontstaat een noodzaak tot een eigen “beoordeling vooraf” en beoordeelt de Belastingdienst achteraf. De wetswijziging heeft invloed op de contractsituatie per 1 mei 2016.

Werken met een VAR (tot 1 mei 2016)

Op dit moment werken wij met een overeenkomst van opdracht volgens het Burgerlijk Wetboek gebaseerd op de regelgeving rondom de VAR. De VAR geeft vooraf aan dat er geen inhoudingsplicht bestaat voor de Loonheffing en Premies Werknemersverzekeringen (inclusief de premie ZVW). De Zelfstandige heeft vervolgens geen recht op de werknemersverzekeringen. De VAR is overigens geen bevestiging hoe de Belastingdienst uiteindelijk uw fiscale inkomsten zal beoordelen.

Werken met een Modelovereenkomst (na 1 mei 2016)

Bekwaam werkt met de door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst van BOVIB. Per heden gaan opdrachtgevers, intermediairs en zelfstandigen werken op basis van modelovereenkomsten. Een modelovereenkomst dient goedgekeurd te zijn door de Belastingdienst. Belangrijke wijziging is dat de opdrachtgevers én intermediairs weer aansprakelijk gesteld kunnen en zullen worden als de Belastingdienst achteraf vaststelt dat u als zelfstandige niet zelfstandig bent geweest voor de opdracht. Net als het tijdperk van vóór de VAR.
Evenals de VAR is de modelovereenkomst niet verplicht, maar in de zoektocht naar zekerheden zal de modelovereenkomst snel aan populariteit winnen, net als de VAR destijds, omdat er toch iets aan zekerheden afgegeven wordt.

Voordelen van de Modelovereenkomst van BOVIB

In deze modelovereenkomst worden veel afspraken collectief op een veilige manier geregeld. Door in een opdrachtbevestiging te verwijzen naar de artikelen in deze modelovereenkomst, blijft de hoeveelheid papierwerk tussen de ZP’er en Bekwaam tot een minimum beperkt.

De Bovib Modelovereenkomst onderscheidt zich door:

  • Geen gevaar door interpretatie van gezag;
  • Geen fictief dienstverband;
  • Geen tussenkomstartikel van toepassing;
  • Het feit dat de BOVIB modelovereenkomst helemaal anders is dan ieder andere modelovereenkomst waarvan commissie Boot vindt dat die vrijwel allemaal naar een dienstverband leiden vanwege de onjuiste benadering van het arbeidsrecht door de Belastingdienst (die dat niet mag);
  • Dat de Modelovereenkomst en gedeelte is van een volledige voorziening waarin ook een Keurmerk voorkomt. Daarmee worden ALLE partijen gevrijwaard van een risico. En dat is wat iedereen wil. Andere modelovereenkomsten vrijwaren niets en leveren alleen meer onduidelijk- en onzekerheden.

Beoordeling vooraf

Het is essentieel dat partijen vóóraf een juiste beoordeling maken van de arbeidsverhouding welke gaat ontstaan bij het sluiten van een overeenkomst voor bepaalde werkzaamheden. Partijen dienen op basis van de boordeling de juiste overeenkomst te kiezen om de samenwerking vorm te geven. De keuze is:

  • een arbeidsovereenkomst als werknemer (payroll) of
  • een Overeenkomst van Opdracht (een modelovereenkomst).

Indien de aard van de opdracht zich kwalificeert als een opdracht welke door een zelfstandige verzorgd kan worden, is het mogelijk om een Overeenkomst van Opdracht te gebruiken. Als de feitelijke situatie afwijkt van het bepaalde in de overeenkomst, dan dienen zowel de Opdrachtgever of Intermediair alsnog premies te betalen. De Zelfstandige zal de eventueel te weinig betaalde Loonheffing als voorheffing voor de Inkomstenbelasting aan de Belastingdienst terug moeten gaan betalen.

Is er sprake van zelfstandigheid?

Wanneer is er sprake van een Opdracht welke als zelfstandige uitgevoerd kan worden?
De betrokken partijen, met name de Opdrachtgever en de Intermediair, dienen bij elke aanvraag vooraf vast te stellen welke arbeidsverhouding van toepassing is. Hierbij is van belang:

  • Is de geselecteerde Professional verplicht om persoonlijk de werkzaamheden uit te voeren?
  • Kan een Professional zich op eigen initiatief laten vervangen en welke voorwaarden gelden hiervoor?
  • Op welke wijze kan de Opdrachtgever (de partij waar de werkzaamheden feitelijk worden uitgevoerd) leiding en toezicht houden op de werkzaamheden?
  • Kan de Opdrachtgever instructies geven om tot de gewenste inspanning dan wel resultaat te komen?
  • Op welke wijze wordt de Professional beloond voor zijn werkzaamheden?
  • Heeft de Opdrachtgever ook werknemers in dienst welke soortgelijke werkzaamheden uitvoeren?

Transitiejaar

Per 1 mei 2016 start een transitiejaar waarin alle betrokken partijen de tijd krijgen om hun arbeidsverhoudingen en overeenkomsten te herzien en waar benodigd aan te passen. De Belastingdienst zal gedurende deze periode nadere informatie, partijen behulpzaam zijn. Per 1 mei 2017 dienen allen partijen hun zaken goed geregeld te hebben en zal ook gehandhaafd gaan worden.

De Brancheorganisatie voor intermediairs en brokers (Bovib) zet zich in voor optimale afstemming van de modelovereenkomst voor alle partijen. Inmiddels heeft de Belastingdienst de modelovereenkomst van de Bovib positief beoordeeld. Dat is goed nieuws voor de leden van de Bovib, maar met name voor opdrachtgevers en zelfstandigen: zolang zij conform deze overeenkomst werken kunnen zij ‘veilig’ via een intermediair aan de slag en hoeven zij zich geen zorgen te maken over (na)-heffingen van de Belastingdienst.

Ondernemerscheck

Tenslotte willen wij je wijzen op de mogelijkheid om op de website van de Belastingdienst een zogenaamde “Ondernemerscheck” te doen. Ons advies: Doe deze bij iedere opdracht! En stuur de conclusie aan uw opdrachtgever. Voor alle partijen is het goed om een dergelijke conclusie in het dossier te hebben en/of te gebruiken in beslissingstrajecten omtrent uw facturen en zelfstandigheid ! De link is: http://www.belastingdienst-ondernemerscheck.nl/